Stel, je wilt iets veranderen in je leven, en je komt er zelf niet uit. Wie vraag je dan om hulp? De een zal roepen: zoek een psycholoog. Een ander adviseert: ga in therapie. Weer anderen hebben voorkeur voor een coach, want ze zijn toch zeker niet gek, met hen is niets mis. En van een counselor hebben veel mensen nog nooit gehoord.
Geen wonder dat veel mensen door de bomen het bos niet meer zien. Hoe zit het nou precies?
Behandelaars
Om te beginnen maken we een belangrijk onderscheid. Aan de ene kant zetten we coaches, counselors en therapeuten. Dat zijn allemaal per definitie behandelaars. Zij hebben een praktijk waar zij cliënten ontvangen. Aan de andere kant zijn er ‘psychologen’. Dat is eigenlijk een verzamelnaam voor iedereen die psychologie heeft gestudeerd. Cliënten behandelen is geen onderdeel van die opleiding, maar een specialisatie daarna. Veel psychologen zien dus geen cliënten. Daarover later meer.
De groep van behandelende beroepen kunnen we nu op een rijtje zetten van lichtere naar zwaardere klachten.
Wat doet een coach
Een coach helpt cliënten in hun persoonlijke of professionele ontwikkeling. Coaching gaat over doelen in de buitenwereld: een nieuwe baan, een nieuwe carrière, het ontwikkelen van assertiviteit of zelfvertrouwen, talenten ontdekken en benutten, dilemma’s enzovoort. Een coach ondersteunt jou in je proces om doelen te formuleren die haalbaar en meetbaar zijn, en daar vervolgens stap voor stap naartoe te werken.
Coaching is heel geschikt in het omgaan met uitdagingen en problemen in de buitenwereld. De grenzen van coaching komen in zicht wanneer de cliënt obstakels en problemen in de binnenwereld ervaart.
Wat doet een counselor
Een counselor is bekwaam in het werken in de binnenwereld, bijvoorbeeld met emotionele blokkades, beperkende overtuigingen, hinderlijke mentale gewoontes (zoals piekeren), innerlijke conflicten en psychosomatische klachten. Doelen in counseling gaan altijd deels over gevoel en gedrag: “In die specifieke situatie waarin ik me nu nog zo rot voel, wil ik me krachtig en vol zelfvertrouwen voelen”.
Counseling is geschikt bij min of meer afgebakende problemen met niet al te grote impact op het dagelijks leven. Grenzen van counseling komen in zicht wanneer de cliënt doorlopend of heel erg last heeft van de klacht, of als er meerdere klachten spelen.
Wat doet een therapeut
In zulke gevallen is een therapeut vaak beter in staat om succesvol te behandelen. Een goede therapeut is bekwaam in het werken met diepliggende, intense en/of ingewikkelde klachten, zoals trauma, angst en ernstige depressie.
Helaas is therapeut een zeer brede en niet beschermde beroepsgroep. Het niveau van kennis en vaardigheden loopt zeer uiteen. Daarom is het belangrijk om goed te kijken naar kwaliteitskenmerken, zoals lidmaatschap van een beroepsvereniging en genoten opleidingen.
Zelf maak ik bij iedere cliënt die in mijn praktijk komt doorlopend de afweging: kan ik deze cliënt met deze klacht succesvol begeleiden? Is dat niet het geval, dan verwijs ik door naar een gekwalificeerde behandelaar.
En dan nog even over psychologen. Net als ’therapeut’ is het woord ‘psycholoog’ een containerbegrip. Wie psychologie heeft gestudeerd, is een psycholoog, ook als diegene nooit is opgeleid om mensen te behandelen. Als iemand na een studie psychologie doorleert om mensen te behandelen, worden ze GZ-psycholoog, klinisch psycholoog of psychotherapeut. Zij bieden therapie, gericht op het verhelpen van psychische aandoeningen.
GZ-psychologen, klinisch psychologen en psychotherapeuten zijn (in die volgorde) toenemend gespecialiseerd in problematiek. Zij werken met klachtbeelden als borderline, complex trauma en verslaving, soms in jarenlange trajecten.
Complementaire zorg
De complementaire geestelijke gezondheidszorg, zoals counselors en (complementaire) therapeuten verlenen, kenmerkt zich onder meer door kortdurende behandeltrajecten. In mijn praktijk werk ik bovendien niet met protocollen: elk traject is maatwerk. Daarmee behalen mijn cliënten snel resultaat. De complementaire zorg speelt zo een belangrijke rol in het ontlasten van de ‘reguliere’ geestelijke gezondheidszorg (de ‘psychologen’).
Belangrijk om te weten is verder nog dat counseling en therapie gelden als ‘gezondheidkundige verzorging van de mens’. Voor zorgverleners zoals ik, die voor dit werk zijn geschoold op hbo-niveau of hoger, geldt een vrijstelling van btw. Daarnaast worden deze verrichtingen door sommige zorgverzekeraars deels vergoed uit de aanvullende zorgverzekering.
Coaching is niet gericht op de gezondheidskundige verzorging van de mens. Daarom komt een coachingstraject niet in aanmerking voor vergoeding en moet ik btw in rekening brengen op de factuur.
Wil je weten of jouw vraagstuk of probleem coaching, counseling of therapie nodig heeft? Of heb je een andere vraag? Stuur een mailtje of bel!