Screenshot van website hogeschool utrecht

Onderzoek naar betere spoedzorg voor kwetsbare patiënten (HU)

Eind 2021 was ik enkele maanden interim-communicatieadviseur onderzoek bij Hogeschool Utrecht. Een van mijn taken was het verzorgen van onderzoekscommunicatie, in de vorm van journalistieke artikelen over onderzoeksprojecten. Dit verhaal verscheen op 10 januari 2022 op HU.nl/onderzoek.

Spoedzorg is primair ingericht op levensreddend handelen. In haar tijd op de spoedeisende hulp (SEH) zag voormalig SEH-verpleegkundige Wietske Blom-Ham dat die aanpak ook onbedoelde schade kan veroorzaken bij kwetsbare patiënten, zoals ouderen en psychisch ontregelde patiënten. Met een vierjarige subsidie van ZonMw zet zij nu een onderzoekslijn op om samen met patiënten, verpleegkundigen en artsen het probleem in kaart te brengen.

In de spoedzorg telt elke seconde. Zodra de ambulance ter plaatse is of de patiënt de afdeling spoedeisende hulp (SEH) bereikt, gaan artsen en verpleegkundigen in hoog tempo aan het werk. Zij hebben daarbij één doel: systematisch (levensreddend) handelen om acuut levensgevaar op te heffen “Al tijdens de opleiding worden artsen en verpleegkundigen die werken binnen de ambulance- of SEH-setting getraind in deze lineaire manier van denken”, zegt Wietske Blom-Ham. “Zij zijn experts in het vertalen van hun klinische indrukken naar proportioneel handelen en het opheffen van acuut lichamelijk gevaar. Ze kunnen snel schakelen tussen zowel hoog- als laagcomplexe zorg.”

Stabiliseren

Die aanpak heeft een keerzijde, zag Blom-Ham in de vijftien jaar die ze op de SEH-afdeling van het UMC Utrecht werkte: er is nauwelijks tijd en gelegenheid om voorbij het acute probleem te kijken. “We zien dat steeds meer patiënten specifieke zorgbehoeften hebben”, zegt Blom-Ham. “Mensen worden ouder en hebben daardoor vaker complexe problematiek en daardoor specifieke behoeftes. Als ze binnenkomen op de SEH, is er geen tijd om juist dáár voldoende aandacht aan te geven.” Bij patiënten die psychisch ontregeld zijn speelt iets soortgelijks. “Wanneer iemand bijvoorbeeld naar de SEH wordt gebracht na een suïcidepoging, stabiliseren we hem of haar en gaan we door naar de volgende patiënt. Maar in zo’n geval is er meer nodig dan alleen het opheffen van acuut levensgevaar. Hoe kun je daar voldoende aandacht voor hebben?”

Aandacht

In haar promotieonderzoek dat zij in 2016 afrondde, concludeerde ze al dat bepaalde standaardhandelingen in de spoedzorg tot onnodige schade leiden bij een groot aantal patiënten. “In dat onderzoek werkte ik samen met andere SEH-verpleegkundigen”, zegt Blom-Ham. “Zij wilden ook weten hoe het zit en dachten mee over hoe het anders kan.” Inmiddels werkt Blom-Ham als hogeschoolhoofddocent en senior onderzoeker Acute Zorg bij de HU. “Vanuit die positie kan ik gelukkig nog steeds intensief samenwerken met de praktijk.” Daarnaast schreef ze een voorstel voor een nieuwe onderzoekslijn rond kwetsbare patiënten in de spoedzorg. Centrale vraag daarin: wat is de aard en de impact van die onbedoelde schade nu eigenlijk?

Pragmatisch

Om dat helder te krijgen, wil Blom-Ham patiënten, verpleegkundigen en artsen interviewen. Daarnaast doet zij literatuuronderzoek en veldonderzoek. “Wat gebeurt er met een patiënt die binnenkomt, wie ziet die persoon, wat wordt er besproken? Zo hoop ik het probleem helder te krijgen. De volgende stap is om samen met patiënten en zorgprofessionals te kijken hoe we dat probleem kunnen oplossen. Er zal niet één oplossing zijn, eerder een hoop kennis en handvatten voor vervolgonderzoek. In elk geval is het niet de bedoeling om het werk in de spoedzorg nog ingewikkelder te maken. De spoedzorg is al lange tijd overbelast. We zullen het heel pragmatisch moeten invullen. Dat begrijp ik goed, omdat ik zelf ook jaren aan het bed heb gestaan.”

Vliegende start

Wietske Blom-Ham kreeg als een van zes verpleegkundige onderzoekers in Nederland een ZonMw Fellowship voor talentvolle onderzoekers. Daarmee krijgt zij vanaf 1 januari 2022 vier jaar de tijd om haar onderzoekslijn op te zetten. Dat doet ze met het lectoraat Proactieve Zorg voor Thuiswonende Ouderen. In het consortium zitten alle ziekenhuizen in de Utrechtse regio, de regionale ambulancedienst (RAVU), netwerkorganisatie NUZO (netwerk ouderenzorg), 113 Suïcidepreventie, Stichting MIND en Stichting Altrecht. “Daarnaast zijn het ROC Utrecht, de academies van de ziekenhuizen en natuurlijk de verpleegkundige opleidingen van de HU vertegenwoordigd”, zegt Blom-Ham. “Er is daarmee een brede kennisinfrastructuur om kennis te delen met studenten, wetenschappers en professionals.” De onderzoekslijn kreeg meteen een vliegende start, want regieorgaan SIA kende een tweejarige RAAK-subsidie toe voor onderzoek naar spoedzorg voor psychisch ontregelde patiënten. “Dankzij die subsidie bereiken we de doelen van de onderzoekslijn eerder”, zegt Blom-Ham. “Over twee jaar hebben we hopelijk een eerste versie van een toolbox voor psychisch ontregelde patiënten binnen de spoedzorg ontwikkeld. En dat doen we samen met de patiënten en de mensen die elke dag aan het bed staan. Want zij zien de problemen het best en hebben goede ideeën over oplossingen.”

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

%d bloggers liken dit: